3 minuty
„Neutralny klimatycznie” – widziałaś to hasło na kawie, na butach, może nawet na fakturze za prąd. Od 27 września 2026 r. w całej Unii Europejskiej takie stwierdzenie może być zwyczajnie nielegalne. Dyrektywa EmpCo stawia sprawę bez ogródek: albo masz twardy dowód, albo milczysz.
Nie, jeżeli neutralność klimatyczna opiera się wyłącznie na kompensacji emisji, czyli na offsecie. Dyrektywa EmpCo zalicza takie twierdzenia do praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. Nie ma tu wyjątków i nie ma znaczenia, ile drzew firma sfinansowała. Dozwolone pozostają wyłącznie twierdzenia o realnej redukcji emisji we własnym łańcuchu wartości, potwierdzone niezależną weryfikacją. Wszystko inne traktowane jest bowiem jak obietnica bez pokrycia.
Przez lata to był najtańszy sposób na zielony wizerunek. Firma kupowała certyfikaty kompensacyjne, finansowała sadzenie lasu po drugiej stronie świata i ogłaszała się neutralną klimatycznie. Proces produkcyjny zostawał przy tym dokładnie taki sam. Konsument widział zielony listek i wierzył, ponieważ nikt nie pytał, co właściwie kryje się pod słowem „neutralność”. Dyrektywa (UE) 2024/825, czyli EmpCo, powstała dokładnie po to, żeby to pytanie zadać za konsumenta. Przyjęto ją 28 lutego 2024 r. Nowelizuje ona dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych oraz dyrektywę o prawach konsumentów i wpisuje się w unijny Europejski Zielony Ład.
Dyrektywa dzieli praktyki na dwie kategorie. Pierwsza to czarna lista, czyli praktyki zakazane zawsze, niezależnie od kontekstu. Znajdują się na niej ogólnikowe hasła środowiskowe, takie jak „eko”, „zielony” czy „przyjazny środowisku”. Są zakazane, jeżeli firma nie potwierdzi nimi uznanej, wysokiej efektywności środowiskowej, na przykład unijnym oznakowaniem EU Ecolabel. Na tej samej liście są niezależnie niezweryfikowane, własne oznaczenia „zielone” oraz twierdzenia o neutralności klimatycznej oparte na offsecie. Z kolei druga kategoria to praktyki oceniane indywidualnie. Są nielegalne, jeżeli mogą wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta i skłonić go do zakupu, którego inaczej by nie dokonał. Komisja Europejska doprecyzowała te zasady w oficjalnym FAQ. Opublikowano je w listopadzie 2025 r., a zaktualizowano 18 maja 2026 r.
W Polsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów zagrożone jest karą do 10 proc. rocznego obrotu przedsiębiorcy. Co więcej, urząd może nałożyć ją osobno za każdą zakwestionowaną praktykę. Do tego dochodzi ponadto ryzyko powództw zbiorowych na podstawie unijnej dyrektywy o postępowaniach przedstawicielskich. Dochodzi też coś, czego żaden dział PR nie naprawi szybko – utrata wiarygodności.
Tu robi się ciekawie, a właściwie nieco kłopotliwie. Termin transpozycji EmpCo do polskiego prawa minął 27 marca 2026 r. Komisja Europejska wszczęła wobec Polski postępowanie naruszeniowe, o czym poinformowała w komunikacie z 28 maja 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację wdrażającą dyrektywę dopiero 4 września 2026 r. Przy okazji zaproponował, żeby polskie przepisy weszły w życie 27 września 2027 r., czyli rok później niż w reszcie Unii. Innymi słowy: państwo, które ma karać firmy za obietnice bez pokrycia, samo nie dotrzymało własnego terminu. Teraz w dodatku negocjuje sobie dodatkowy rok karencji. Ustawą zajmuje się obecnie Senat, więc ostateczny termin może się jeszcze zmienić. Mimo to do czasu uchwalenia polskich przepisów obowiązują ogólne zasady o nieuczciwych praktykach rynkowych. UOKiK już wcześniej, w komunikacie z 29 lipca 2025 r., stawiał zarzuty w sprawach pseudoekologicznego marketingu.
Dobra wiadomość jest taka, że EmpCo nie zakazuje mówienia o klimacie – zakazuje mówienia o nim bez pokrycia. Dlatego zamiast ogólnego hasła warto wskazać konkretną, zmierzoną redukcję emisji we własnej działalności. Dobrze przy tym podać metodologię i okres porównawczy. Warto też odróżnić redukcję od kompensacji i nigdy nie mieszać tych dwóch pojęć w jednym komunikacie. Jeżeli firma deklaruje cel na przyszłość, na przykład zerową emisję netto do 2040 r., musi mieć wymierny plan wdrożenia. Plan ten powinien być monitorowany przez niezależny podmiot, bo w przeciwnym razie deklaracja sama w sobie staje się greenwashingiem. Paradoksalnie, ograniczenie może wyjść markom na dobre. Konkret – liczba, data, dostawca, proces – broni się w komunikacji lepiej niż puste hasło, którego i tak nikt już nie chce słuchać.
EmpCo nie jest kolejnym unijnym przepisem, o którym można zapomnieć do czasu kontroli. To zmiana reguł gry w komunikacji, obowiązująca w całej Unii od 27 września 2026 r. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy Sejm i Senat dogadają się w sprawie polskiej wersji przepisów. Jeżeli Twoja firma używa dziś słowa „neutralny klimatycznie”, to dobry moment, żeby to zdanie przejrzeć – zanim zrobi to za Ciebie UOKiK. Zespół Legally Designed pomoże Ci zaudytować komunikaty środowiskowe pod kątem nowych przepisów.
Analiza komunikatów, kampanii marketingowych i wszelkich składanych publicznie przez przedsiębiorcę i organizację zapewnień.
Opracowanie zabezpieczeń proceduralnych, np. w drodze opracowania i wdrożenia wytycznych „Co można a czego nie” zestawu kryteriów weryfikacji publicznych twierdzeń czy przeprowadzenie szkoleń dla pracowników.
Wspieramy na co dzień w transformacji organizacji, zarządzaniu i edukacji.
EmpCo, czyli dyrektywa (UE) 2024/825, to unijne prawo wzmacniające ochronę konsumentów przed greenwashingiem. Nowelizuje ona dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych i dyrektywę o prawach konsumentów. Wprowadza między innymi zakaz ogólnikowych haseł ekologicznych i deklaracji neutralności klimatycznej opartych na offsecie.
W całej Unii Europejskiej dyrektywa jest stosowana od 27 września 2026 r. W Polsce, ze względu na opóźnienia legislacyjne, przepisy krajowe mogą zacząć obowiązywać dopiero 27 września 2027 r. Ostateczna decyzja należy teraz do Senatu.
Nie w obecnej formie. Komisja Europejska wycofała projekt Green Claims w 2025 r. Miał on wprowadzić obowiązkową, niezależną weryfikację twierdzeń środowiskowych przed publikacją. EmpCo pozostaje jednak w mocy w pełnym zakresie, niezależnie od losów Green Claims.
Tak, ale tylko konkretnie. Ogólne hasło bez dowodu jest zakazane. Opis konkretnego, zmierzonego działania – już nie.
Zrównoważona strategia biznesowa w nowym ebooku. Zbuduj organizację przyszłości.
Jesteś zainteresowany współpracą?
Napisz, zadzwoń lub zostaw kontakt obok.
