3 minuty
Motywacja – rozumiana jako gotowość do działania, czyli rozpoczynania zadań bez odkładania ich na później, utrzymywania koncentracji mimo rozproszeń oraz wkładania odpowiedniego wysiłku, by doprowadzić pracę do końca, odpowiada nawet za 40% sukcesu projektów zespołowych.
Mimo to wielu menedżerów wciąż nie wie, jak skutecznie pracować z pracownikami, którzy tracą zaangażowanie. Problem polega na tym, że motywacja nie jest uniwersalna, nie da się jej „włączyć” jednym działaniem. Dlaczego pracownicy tracą motywację?
Przegląd badań z zakresu psychologia pracy pokazuje jasno: kluczem nie jest motywowanie „bardziej”, ale motywowanie trafniej. Oznacza to, że menedżer musi najpierw właściwie zidentyfikować przyczynę spadku motywacji, a dopiero potem dobrać dopasowane działanie.
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda dobrze. Wyniki się zgadzają, projekty są „dowożone”, zespół działa, a jednak coś zaczyna się zmieniać.
Dobry pracownik ten, który kiedyś wychodził z inicjatywą zaczyna działać reaktywnie. Robi to, co trzeba, ale przestaje dawać od siebie coś więcej. Nie dlatego, że nagle stracił kompetencje.
Dlatego, że stracił motywację.
Badania z zakresu psychologia pracy pokazują, że motywacja odpowiada nawet za 40% sukcesu pracy zespołowej. Co więcej nie jest cechą stałą. To efekt środowiska, w którym pracujemy.
Jednym z najczęstszych, a jednocześnie najmniej widocznych powodów spadku motywacji jest utrata poczucia sensu. Pracownik nadal wykonuje swoje zadania, ale przestaje widzieć, jaki mają one realny wpływ. Projekty stają się oderwane od większego celu, a codzienna praca zaczyna przypominać odhaczanie listy. Zgodnie z Self-Determination Theory poczucie sensu (purpose) jest jednym z fundamentów motywacji wewnętrznej. Bez niego zaangażowanie spada nawet u najbardziej ambitnych osób.
To moment, w którym pracownik przestaje zadawać pytania i przestaje proponować nowe rozwiązania. Nie dlatego, że nie potrafi tylko dlatego, że przestaje widzieć sens.
Mikrozarządzanie rzadko jest intencjonalne. Często wynika z potrzeby kontroli lub presji wyników, ale jego efekt jest przewidywalny.
Dlaczego pracownicy tracą motywację? Badania prowadzone przez Edward Deci i Richard Ryan pokazują jasno: autonomia jest jednym z trzech kluczowych filarów motywacji. Kiedy pracownik traci wpływ na sposób wykonywania swojej pracy, jego zaangażowanie spada.
Pracownik przestaje „myśleć”, a zaczyna „wykonywać”. Nie podejmuje decyzji tylko czeka na instrukcje i dokładnie wtedy zaczyna się spadek motywacji.
Nie chodzi o pochwały dla zasady. Chodzi o zauważenie realnego wkładu. Z danych Gallup wynika, że pracownicy, którzy czują się doceniani, są znacząco bardziej zaangażowani i rzadziej odchodzą z pracy.
Problem w tym, że brak uznania rzadko jest odczuwany od razu. To proces.
Najpierw pojawia się myśl: „to chyba oczywiste, że robię dobrze swoją pracę”. Potem: „nikt tego nie zauważa”. Na końcu: „to nie ma znaczenia”. Więcej o realnym wpływie docenienia przeczytasz tutaj!
Dobry pracownik nie chce stać w miejscu. Jeśli przez dłuższy czas wykonuje te same zadania, bez nowych wyzwań i możliwości rozwoju, jego zaangażowanie zaczyna spadać nawet jeśli początkowo wszystko było w porządku.
Dlaczego pracownicy tracą motywację? Raporty LinkedIn wskazują, że brak możliwości rozwoju jest jedną z najczęstszych przyczyn zmiany pracy.
Bo rozwój to nie benefit. To warunek utrzymania motywacji.
Najbardziej zmotywowani pracownicy są często najbardziej narażeni na wypalenie. Biorą na siebie więcej. Działają szybciej. Angażują się mocniej.
Do czasu.
World Health Organization definiuje wypalenie zawodowe jako efekt chronicznego stresu w pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić i właśnie wtedy pojawia się moment krytyczny motywacja nie spada stopniowo zaczyna się urywać.
Największy błąd, jaki popełniają organizacje, to traktowanie motywacji jako czegoś, co można „naprawić” jednym działaniem. Podwyżką. Szkoleniem. Benefitem.
Tymczasem badania są jednoznaczne: najpierw trzeba zrozumieć dlaczego motywacja spadła.
Bo brak sensu, brak autonomii czy przeciążenie wymagają zupełnie różnych rozwiązań.
Dobry pracownik nie traci motywacji przypadkiem. Najczęściej jest to efekt środowiska pracy, które stopniowo odbiera mu to, co było źródłem zaangażowania: sens, wpływ, rozwój i równowagę. A to oznacza jedno motywacja nie jest problemem pracownika. Jest sygnałem dla organizacji.
