3 minuty
Wzrost jest mantrą współczesnego biznesu, ale też pułapką sukcesu. Wzrost przychodów, wzrost udziałów rynkowych, wzrost wartości dla akcjonariuszy. Przez dekady był synonimem sukcesu, ambicji i sprawczości. Jednak w świecie, który coraz wyraźniej pokazuje swoje granice klimatyczne, środowiskowe i społeczne pojawia się pytanie, które jeszcze niedawno wydawało się niewygodne.
Współczesne modele biznesowe powstały w czasach, gdy zasoby naturalne traktowano jako praktycznie niewyczerpywalne, a koszty środowiskowe były niewidoczne w rachunkach wyników.
Dziś wiemy, że:
Mimo to wiele organizacji nadal działa w logice „więcej = lepiej”.
To tworzy fundamentalne napięcie: biznes oparty na nieskończonym wzroście funkcjonuje w świecie, który ma skończone możliwości.
W 2024 roku World Economic Forum wraz z PwC opublikowały dane, z których wynika, że ponad połowa światowego PKB jest w dużym stopniu zależna od natury. Oznacza to, że działalność gospodarcza w ogromnej mierze bazuje na zasobach i usługach ekosystemów, takich jak woda, powietrze, gleby czy bioróżnorodność. Według analiz World Economic Forum we współpracy z AlphaBeta) w raporcie „The Future of Nature and Business” (lipiec 2020 r.), działania oparte na naturze — np. ochrona bioróżnorodności czy odbudowa ekosystemów — mogą wygenerować 10,1 biliona dolarów dodatkowej wartości biznesowej rocznie i stworzyć 395 milionów nowych miejsc pracy do 2030 roku.
Cel: Zmiana modelu biznesowego na taki, który dodaje wartość naturze, a nie ją niszczy („nature-positive”), co stanowi przeciwdziałanie utracie różnorodności biologicznej.
Badania naukowe z zakresu systemów ziemskich wskazują, że ludzkość przekroczyła już bezpieczne granice w kilku kluczowych obszarach środowiska, takich jak klimat czy utrata bioróżnorodności. Chociaż te prace naukowe dotyczą globalnych limitów systemowych. Ich konsekwencje odczuwają przedsiębiorstwa, które: analizują scenariusze długoterminowe, bo działania krótkoterminowe nie dają już trwałych odpowiedzi. Muszą mierzyć się z niedoborem surowców i energii; oraz ponoszą wyższe koszty ubezpieczenia i finansowania w obliczu zmian klimatycznych.
Gdy firmy inwestują w ekspansję bez uwzględnienia ograniczeń środowiskowych, napotykają na konkretne bariery:
To pokazuje, że tradycyjny model wzrostu „więcej produkcji, większe zyski” może działać tylko w obrębie systemu naturalnego, który już zaczyna się destabilizować.
W odpowiedzi na ograniczenia środowiskowe, coraz więcej firm redefiniuje strategię wzrostu:
Coraz częściej mówi się o tym, że w świecie ograniczeń to nie tempo wzrostu, ale jakość działań i odporność strategii decyduje o przewadze konkurencyjnej.
