Kosmetyki wegańskie nie zawierają żadnych składników pochodzenia zwierzęcego, a produkcja i testowanie nie wiążą się z ich udziałem. Wegańskie formuły są całkowicie wolne od substancji takich jak wosk pszczeli, lanolina (pochodząca z wełny owczej), kolagen zwierzęcy, keratyna czy karmin (barwnik z owadów). Zamiast tego w składzie znajdują się wyłącznie substancje roślinne lub syntetyczne, które pełnią podobne funkcje jak ich odzwierzęce odpowiedniki.
W praktyce wszystkie kosmetyki oznaczone jako “wegańskie” są kosmetykami cruelty-free czyli wolnymi od cierpienia. Oznacza to, że przy ich produkcji nie przeprowadza się testów na zwierzętach. Kosmetyki cruelty free charakteryzule symbol królika.
W krajach, gdzie testowanie na zwierzętach jest standardem, najczęściej przeprowadza się myszach, królikach i szczurach. Polegają one na aplikacjach kosmetyków bezpośrednio na skórę lub oczy zwierząt, podawaniu lub wstrzykiwaniu substancji dla sprawdzenia ich toksyczności. Etap testów nieodłącznie związany jest z cierpieniem zwierząt, zwierzęta niejednokrotnie zapadają na choroby (w tym nowotworowe) i umierają.
Na terytorium Unii Europejskiej od dawna funkcjonuje zakaz testowania na zwierzętach – nie jest on jednak bezwzględny. Jednak nie wszystkie kosmetyki, które trafiają na nasze sklepowe półki, są produkowane w Unii Europejskiej i podlegają unijnym restrykcjom. Część konsumentów nie zwraca uwagi na oznaczenia produktów, trend ten jednak ulega zmianie – coraz więcej osób świadomie wybiera kosmetyki, biorąc przy tym pod uwagę dobrostan zwierząt.
W odpowiedzi na globalną debatę etyczną nad testowaniem kosmetyków na zwierzętach, przemysł kosmetyczny intensywnie rozwija alternatywne metody badań, takie jak testy in vitro, modele komputerowe oraz sztuczna skóra, które nie wymagają udziału żywych zwierząt.
